جمال رضايى

417

بيرجندنامه ( فارسى )

فصل يك جامه‌هاى مردانه و پسرانه در اين فصل جامه‌هاى مردانه و پسرانه ، آنچه به اندامهاى خود مىپيچيدند و يا مىبستند ، به ترتيب نويسه‌هاى الفباى خط فارسى ولى با تلفّظ گويشى معرفى مىشوند : « 1 » 1 - ابا aba ( عبا ) : « عبا » بالاپوش معروفى است كه نياز به معرفى ندارد . اين بالاپوش كه امروز بيشتر به طبقهء روحانى اختصاص پيدا كرده در آن هنگام مورد استفاده بيشترى داشت و علاوه‌بر روحانيان برخى از بازرگانان و اشراف نيز از آن استفاده مىكردند . عبا از نظر جنس و رنگ و نازكى و كلفتى و ارزانى و گرانى انواع گوناگون داشت ، چنانچه اكنون هم دارد . 2 - ارخالق arxaleq ( ارخالق ) : ارخالق دو نوع بود : مردانه و زنانه . ارخالق مردانه قبايى كوتاه بود كه آن را در زير قباى بلند مىپوشيدند . 3 - ارقچى [ ن ] araqci [ n ] ( عرقچين ) : عرقچين نيز دو نوع بود : مردانه و زنانه . عرقچين مردانه را معمولا از پارچهء سفيد نازكى مىدوختند و گاهى روى آن را با نخ ابريشم « گل » مىانداختند . عرقچين را زير كلاه و يا دستار به سر مىكردند .

--> ( 1 ) . تلفّظ فارسى هر نام در مقابل آن داخل ( ) داده شده است .